Cookies op Natuurmonumenten.nl

Natuurmonumenten respecteert de privacy van jouw gegevens

Waarom cookies? Ze worden gebruikt om de website en jouw browserervaring te verbeteren, om te integreren met sociale media en jou relevante advertenties te laten zien die op je interesses zijn afgestemd. Klik op "Ik wil een optimaal werkende website" om cookies te accepteren en direct door te gaan naar de website of klik op de link om jouw voorkeuren voor cookies te wijzigen.Meer uitleg over cookies

Kies jouw cookie instelling

Kies eerst de cookies die je wilt toestaan
Fietsen

Fietsroute kronkelende kreken en koele kazematten, Zeeland

Fietsroute kronkelende kreken en koele kazematten, Zeeland

35.79 km

Waar

Zwaakse Weel

Fietsen

Fietsroute kronkelende kreken en koele kazematten, Zeeland

Fiets langs de mooiste plekjes in de Zak van Zuid-Beveland. Deze afwisselende fietsroute slingert zich door een lieflijk landschap van kronkeldijkjes, monumentale boerderijen, akkers en boomgaarden. Tijdens het fietsen kun je veel vogels zien die rondom de kreek wonen. Zo zweeft hier de bruine kiekendief regelmatig boven het riet.

Deze fietsroute laat je een gevarieerd landschap zien en een natuurlijke kreek. De kreek heeft brede, glooiende oevers met rietkragen en een moeras. Tijdens het fietsen kun je veel vogels zien die rondom de kreek wonen. Zo zweeft hier de bruine kiekendief regelmatig boven het riet.

Fort Ellewoutsdijk

Vanuit dit knusse, besloten krekenlandschap fiets je vervolgens met de zeewind in je haren langs de brede, drukbevaren Westerschelde naar het fameuze Fort Ellewoutsdijk. Het fort is zeker een bezoek waard, kijk hier voor de openingstijden.

Typisch Zeeuws

Let tijdens het fietsen op de originele, typisch Zeeuwse veerassen, zoals de witrik en het Zeeuwse melkschaap. Je kunt ook een kijkje nemen bij de Vlindertuin of uitblazen in een van de sfeervolle theetuinen langs de fietsroute.

Stap op de stoomtrein!

De fietsroute is ook mooi te combineren met een rit per stoomtrein vanuit Goes of Hoedekenskerke. Het treintje stopt onderweg bij de Zwaakse Weel. De fietsen mogen gratis mee aan boord.

Praktische informatie

Bereikbaarheid

  • START

Startpunt

Informatiepunt Zwaakse Weel: Toon op kaart

Aanrijdroute auto

Neem vanaf de A58 Bergen op Zoom - Middelburg afrit 35 naar ’s Gravenpolder. Je blijft de weg rond ’s-Gravenpolder volgen tot 60 meter voor de afslag Nisse, ga linksaf de Zwaakse Dijk op. Na ongeveer 800 m ligt het infopunt van Natuurmonumenten aan je linkerhand.

Aanrijdroute openbaar vervoer

Vanaf NS station Goes gaat bus 25 richting Baarland. Vanaf bushalte SGB is het ongeveer 15 minuten lopen naar het infopunt. Ook kan je een OV-fiets huren op station Goes. Je fietst dan in ongeveer 40 minuten naar het infopunt.

Of combineer je wandeling door de Zwaakse Weel met een rit in de ouderwetse stoomtrein Goes - Borsele (http://www.destoomtrein.nl/cms/index.php?show=PO0044LI).

De route

 Startpunt

1Startpunt

De route begint bij het Infopunt van Natuurmonumenten in natuurgebied De Zwaakse Weel. Hier is parkeergelegenheid, er zijn toiletten, je kunt er even zitten met een lekker kopje koffie of thee en alvast kennismaken met het gebied waar je straks doorheen fietst. Buiten is een heerlijke picknickplek, tussen de hoogstamfruitbomen. Als het fruit rijp is in het najaar, mag je het plukken! De fietsroute start bij het Infopunt van Natuurmonumenten. Vanaf hier linksaf de Zwaaksedijk op. Neem de eerste weg links, op de splitsing bij de grenslinde. De dijk gaat over in een onverhard deel. Links is een prachtig zicht over de Zwaakse Weel. 
Startpunt

2De betekenis van grenslinden

Op verschillende plaatsen rond de Zwaakse Weel vind je nog ‘grenslinden’, bijvoorbeeld op het onverharde deel van de Zwaaksedijk. Deze monumentale, eeuwenoude lindebomen werden om verschillende redenen geplant: bijvoorbeeld voor het markeren van grenzen van vroegere grondbezitters of als herinnering aan een dijkdoorbraak. Maar er zijn nog andere redenen waarom deze lindebomen werden geplant. De vroegere Germanen plantte deze linden om aan anderen hun woonplek te laten zien. Maar ook om de Germaanse godin Frija te vereren. Zij stond voor bescherming van geluk en huiselijke vrede. Daarom werden er vroeger vaak huwelijken gesloten onder een grenslinde.
De betekenis van grenslinden

3Bloemdijken

In de Zak van Zuid-Beveland is zo’n tachtig kilometer aan bloemdijken. Hier bloeien bijzondere planten zoals wilde marjolein, ratelaar en wollige distel. Zo’n bloemdijk is warm en zonnig aan de zuidkant, maar op het noorden juist koel en schaduwrijk. Bovenop is het droog, aan de voet een stuk vochtiger. De bodem is zanderig of juist kleiig. Door die afwisseling vinden allerlei verschillende plantensoorten er een plekje. Voor vogels en andere dieren vormen de bloemdijken belangrijke verbindingsroutes tussen natuurgebieden. In het voorjaar is het een prachtig zicht: de witte bloesem van de meidoorns! Er hangt dan een zoetige geur op de dijken.Waar de weg zich splitst, onderlangs rijden en het spoortje van de stoomtrein oversteken. Rechtsaf in de bocht en aan het einde weer rechtsaf, Langweegje in. Een stukje verderop ligt links Berkenhof’s Tropical Zoo.
Bloemdijken

4Sier- en Vlindertuin Berkenhof

Berkenhof’s Tropical Zoo & Vlindertuin is een overdekte tropische oase waar je de meest schitterende bloemen kunt zien en oog in oog komt te staan met tal van exotische reptielen, vogels en vlinders. Ook kun je hier je dorst lessen en heerlijk lunchen. Ook is er een cactustuin met veel bijzondere soorten en vind je er verschillende vijvers en metershoge bananenplanten. Vergeet niet om de fossielenmijn te bezoeken waarin je ondergronds mammoeten kunt ontdekken, sabeltandtijgers en dino's.Voorbij Boomkwekerij Meulblok linksaf. Aalweg. Bij T-splitsing linksaf, Molenstaat. Rechtdoor, Havenstraat. Rechtsaf, Nieuwe Veerweg. De spoorlijn van de stoomtrein ligt rechts van deze weg. Iets verderop ligt het stationnetje van Hoedekenskerke. Rechtdoor Kapuinhoekweg, Kerkepolderweg. Bij splitsing rechtsaf, Bakendorpseweg. Neem 1e weg links, Oude Dierikspolder Weg. Rechtdoor, Landingsweg. Aan deze weg ligt Comfortcamping Scheldeoord.Aan het einde van deze weg rechtsaf, Zeedijk, knooppunt 35. Even uitblazen en genieten van het uitzicht over de Westerschelde? Ga dan langs bij Strandbrasserie de Landing. Neem 1e weg rechts, Sint Jacobspolderweg. Rechtdoor, Delische Weg. In Baarland zit Restaurant de Kleine Toren.Sla linksaf, Slotstraat. Rechtdoor, Hellenburgstraat, knooppunt 39. Aan de rechterkant zijn nog overblijfselen te zien van kasteel Hellenburg.In Oudelande aangekomen bij de splitsing rechtsaf, Lindestraat. Linksaf, Wilhelminastraat, knooppunt 37. Bij de splitsing linksaf, Everingseweg. Hier kan een bezoek gebracht worden aan De Koffietuin. De Everingseweg gaat door een gat in de dijk, een zogenoemde coupure, knooppunt 38. Rechtdoor, Everingse Binnendijk, knooppunt 36. Bij de 2e kruising linksaf, Zwemersdam. Aan het einde van deze weg rechtsaf, P.J. Israëlweg (links heet het Zeedijk). Af en toe gaat de weg naar boven en is er een mooi uitzicht over natuurgebied het Zuidgors, een schorrengebied.
Sier- en Vlindertuin Berkenhof

5Zuidgors

Het schorrengebied met kreken, kommen en oeverwallen geeft een goed beeld van hoe Zeeland er uit zag, vóór de inpoldering. Later is de Zeedijk aangelegd. De buitendijkse werkdammetjes zijn na de aanleg niet verwijderd, omdat ze het land tegen wegspoelen beschermen. De kale slikken vormen bij eb een rust- en voedergebied voor steltlopers en watervogels. In de zomer geeft de bloeiende lamsoor een prachtige paarse gloed over het gebied.Voor het dorp Ellewoutsdijk ter hoogte van het gemaal linksaf richting haven, knooppunt 34. Hier het asfaltpad volgen die langs Fort Ellewoutsdijk loopt. Een bezoek aan dit historische fort is beslist de moeite waard! Bovenaan het pad dat naar het fort leidt, is een mooi uitzicht over Inlaag 1887. In Ellewoutsdijk zit Saartje’s Theetuin en B&B.
Zuidgors
Zuidgors
Zuidgors

6Fort Ellewoutsdijk

Klotsende golven, krijsende meeuwen. Alleen al vanwege zijn ligging is Fort Ellewoutsdijk uniek. Het fort, gebouwd tussen 1835 en 1839, ligt op het zuidelijkste puntje in de Zak van Zuid-Beveland en bewaakt de Westerschelde. Even bijkomen tijdens de fietstocht is hier goed te doen. Je vindt hier informatie over het fort, maar ook over de omgeving. In 2010 is het fort gerestaureerd. Nu kun je er koffie en thee verkrijgen en er is een toilet. Er zijn verschillende exposities te bekijken van kunstenaars, georganiseerd door de Culturele Raad Borsele.Het fort is niet elke dag open. Kijk hier voor de openingstijden.
Fort Ellewoutsdijk
Fort Ellewoutsdijk
Fort Ellewoutsdijk

7Inlaag 1887

Als je over deze inlaag uitkijkt, zie je bepaalde patronen: karreveldpatronen. Hoe is dit ontstaan? De oude dijk was niet meer te vertrouwen. Dus werd er landinwaarts een nieuwe gemaakt. Maar om een nieuwe dijk te maken, heb je klei en grond nodig. Dit werd afgegraven achter de oude dijk. Met karren werd dit weggevoerd. Vandaar de naam: karrevelden. Deze binnenstedijk is in 1887 aangelegd. Als het hoog water is, komen de steltlopers en watervogels de inlaag in om naar voedsel te zoeken. Zo’n plek wordt ook wel hoogwatervluchtplaats genoemd. Het is ook een prima broedgebied.Vervolg het buitendijkse fietspad met een mooi uitzicht over de Westerschelde. Neem de 2e oprit omhoog en volg de weg naar beneden. Volg de Zeedijk aan de binnenzijde. Rechts ziet u de ingang van de Westerscheldetunnel. Aan de rechterkant ligt Inlaag 2005, aangelegd ter compensatie van de aanleg van de tunnel.
Inlaag 1887

8Inlaag 2005

Deze inlaag heeft ook karreveldpatronen, maar deze zijn pas in 2005 gemaakt. Ze zijn ontstaan bij de aanleg van de Westerscheldetunnel. Om de toevoerwegen te bedijken is heel veel klei afgegraven, waardoor een nieuwe inlaag is ontstaan. Tijdens de afgravingen zijn resten gevonden van verschillende bewoningslocaties uit de Romeinse Tijd. Scherven van potten, houten palen en vlechtwerken van boerderijen. Maar ook graansoorten zoals spelt en kruiden zoals dille. Met gekleurde houten palen is een boerderij, een veekraal (verzamelplek voor het vee) en een ‘spieker’ (opslag van hooi) uitgezet.De weg langs de inlaag blijven volgen. Aan het einde van de inlaag, rechts aanhouden, de Staartsedijk op. Neem de 2e weg rechts, de Hooglandsedijk op. Neem de 1e weg links, de Coudorpseweg. In Driewegen even een stukje links en dan weer rechts de Smitsweg in, knooppunt 80. De Smitsweg gaat over in de Korteweg. Steek de Ruigendijk over en volg de Platteweg. Deze weg blijven volgen tot in Ovezande. Aan het einde van deze weg rechtsaf de Hoofdstraat in, knooppunt 94. 3e straat links, de Hoofdstraat blijven volgen. Rechtdoor, Nissestelle. Volg het fietspad dat parallel aan de autoweg gaat, maar dat ietsje lager ligt. Er zijn opritjes schuin naar boven om de weg over te steken. Neem de 2e oprit na de Oudelandsedijk (Knooppunt 93) naar links. Steek de weg over en vervolg de Ambachtsherendijk. Bij de splitsing, een soort driesprong, rechtsaf de Brilletjesdijk op. 
Inlaag 2005

9Brilletjesdijk

De Brilletjesdijk ontleent zijn naam aan de weeltjes, die samen op een brilletje lijken. Een weel is een voormalig kolkgat, ontstaan bij een dijkdoorbraak. Het is meestal een diep, rond gat waar de nieuwe dijk in een bocht omheen is gelegd. In de Zak van Zuid Beveland liggen nog veel welen, vooral tussen Ovezande en Heinkenszand. 
Brilletjesdijk

10Tip: bezoek Schapenboerderij de Schaapskooi

Een aanrader is om deze Schapenboerderij te bezoeken en een kijkje te nemen in hun bezoekerscentrum aan de Nieuwkamerseweg 3. Tevens kun je hier iets eten en drinken. Check vooraf de openingstijden.Hiervoor neemt je de 1e weg links, Valdijk. Bij de splitsing linksaf, blijft Valdijk. Aan het einde van de Valdijk linksaf, Zandweg. Neem daarna de 1e weg links, Nieuwkamerseweg.Zonder bezoek aan de Schapenboerderij:Neem op de Brilletjesdijk de eerste afslag rechts, de Lageweg, knooppunt 98. De tweede boerderij aan je rechterhand is ‘Werk en leerboerderij de Akkerwinde’. Rechtdoor, gaat over in Rondepolderdijk. Bij een soort splitsing rechtsaf de Koedijk op. Je komt uit op het fietspad, hier rechtsaf, Drieweg. Bij de kruising weg oversteken en linksaf het fietspad op en gelijk weer rechts de Zwaaksedijk op. Volg de Zwaaksedijk tot het Infopunt van Natuurmonumenten, het eindpunt van deze mooie tocht.
Tip: bezoek Schapenboerderij de Schaapskooi

11Nieuwe natuur in de Zwaakse Weel

De oude kreekrest die hier nu loopt was vroeger een drukbevaren brede rivier. Maar door dichtslibbing en inpolderingen bleef er van deze vaargeul niet veel meer over. Van de 15e tot de 17e eeuw vond stapsgewijze inpoldering plaats. Hierdoor heeft het huidige landschap een dichtheid aan dijken gekregen: kronkelige dijken! Ondertussen is er zo’n 120ha nieuwe natuur ingericht. De kreek is op een aantal plekken uitgegraven en breder gemaakt. Droge en natte delen wisselen elkaar af. In de zomer vliegt de bruine kiekendief over het riet. Een mooie plek voor een nest, niemand die je ziet! De ijsvogel flitst voorbij en in het voorjaar bloeien er verschillende soorten bloemen langs het vlinderbelevingspad: een schitterend gezicht! 
Nieuwe natuur in de Zwaakse Weel
Nieuwe natuur in de Zwaakse Weel

12Eindpunt

Je bent bij het eindpunt van de route aanbeland. Heb je nog geen genoeg van het buiten zijn? Wandel eens de route door de Zwaakse Weel.
Zwaakse Weel

Wat wij hier doen

De Zwake meer ruimte geven

Natuurmonumenten beheert de Zwaakse Weel al meer dan dertig jaar. Een belangrijk onderdeel van het gebied is de oude kreekloop van de Zwake. Deze willen we weer meer ruimte geven. Daarvoor kochten we de laatste 10 jaar, als onderdeel van de Ecologische Hoofdstructuur, steeds opnieuw hectares landbouwgrond die vrijkwamen. We richtten deze in met glooiende natuurvriendelijke oevers en kruidenrijke graslanden. Het algemene beheer van het gebied doen we graag samen met een actieve vrijwilligersgroep. Samen knotten, hooien, rasters repareren en nog veel meer. Lijkt je dit ook leuk? Help dan mee en meld je aan als vrijwilliger of help ons de natuur beschermen en word lid.

Help mee
35.79 km

Fietsroute kronkelende kreken en koele kazematten, Zeeland