Cultureel

Vlonderpad, bij bezoekerscentrum De Wieden

  • Geschikt voor rolstoel

Vlonderpad, bij bezoekerscentrum De Wieden

0.94 km

Waar

Bezoekerscentrum De Wieden

Vertrekpunt

De Wieden

Cultureel

Vlonderpad, bij bezoekerscentrum De Wieden

Wandel over het vlonderpad bij Bezoekerscentrum De Wieden. Tijdens deze korte wandeling zie je De Wieden in het klein: een natuurgebied met meren en kolkjes, rietlanden, sloten en moerasbossen, waar dieren als de otter en zwarte stern leven.

Het vlonderpad is een rondlopend pad, dus verdwalen of verkeerd lopen kan niet. De lengte van het wandelpad is ongeveer een kilometer. Honden zijn niet toegestaan.

Praktische informatie

Bereikbaarheid

  • START

Startpunt

De Wieden: Toon op kaart

Aanrijdroute auto

Volg vanaf de snelwegen in de regio de borden voor Weerribben-Wieden. Daarna wordt Bezoekerscentrum De Wieden verder op de borden aangegeven.

Aanrijdroute openbaar vervoer

Bus naar Sint-Jansklooster vanaf het NS-station Zwolle.

De route

 Startpunt

1Tjasker

Je staat hier bij een zogenaamde tjasker, een van de kleinste soorten windmolens die er bestaan. Vroeger werden die gebruikt om water op het rietland te pompen. Riet houdt namelijk van natte voeten en daarom stonden ooit in De Wieden 200 van die tjaskers. In de jaren '30 raakte de tjasker uit de mode en namen metalen windmotoren het over. Nu zijn er van die 200 tjaskers nog maar 2 over. Vrijwilligers van Natuurmonumenten hebben deze windmolen helemaal gerestaureerd en af en toe draait hij nog.Als je verder wandelt vanaf deze tjasker over het vlonderpad, dan loop je over nieuw land dat pas de afgelopen 25 jaar is aangegroeid. Daarvoor was het water. De stukken land aan de buitenkant van het vlonderpad zijn losse drijftillen waar ongeveer 1 ½ meter water onder staat. Je kunt hier niet op lopen, want dan zou je erdoorheen zakken, zo dun is de begroeiing. Het maaien van deze stukken is dan ook lastig, dat kunnen we alleen doen als het flink vriest en de ondergrond daardoor stevig genoeg is om erop te staan.
Tjasker

2Planten en dieren

Rondom dit vlonderpad zie je De Wieden in het klein: stukken met jong riet (jonger dan een jaar) en oud riet, onbemeste weilandjes waar zomers gehooid wordt, bemeste weilandjes waar vee loopt en hier en daar bosjes en struiken. Door deze afwisseling leven er veel verschillende soorten dieren en planten in De Wieden.Langs het pad groeien allerlei planten. Let eens op de verschillende bladvormen, de geuren en kleuren van wateraardbei, moerasvergeet-me-nietje, moerasvaren, de zeldzame rietorchis en de sterk ruikende watermunt.Ook zie je hier zomers veel bijzondere vlinders, zoals de zilveren maan. En als de pinksterbloemen bloeien in het voorjaar dan vliegt het oranjetipje rond, want zij legt haar eieren op deze plant.
Planten en dieren
Planten en dieren
Planten en dieren

3Vogels in De Wieden

Hier kijk je uit over de Beulakerwijde, een meer dat met zijn rietkragen erg geliefd is bij allerlei soorten vogels. In De Wieden leven zo’n 80 verschillende soorten broedvogels. Sommige laten zich gemakkelijk zien en horen, zoals de rietzanger. Deze vogel dwarrelt als een parachuutje naar beneden door het riet. Gluur maar eens goed tussen de rietstengels en kijk of je hem ziet! Als je geluk hebt zie je misschien ook nog een blauwborst of in de winter groepen baardmannetjes die luid kwetterend door het riet voorbij buitelen. Baardmannetjes herken je aan de zwarte strepen onder hun ogen, het zijn net bakkebaarden, vandaar de naam.Er zijn ook vogels die zich liever verstoppen in de rietkragen. De roerdomp bijvoorbeeld, die kan geweldig goed een pol riet imiteren. ‘Paalhouding’ noemen we dat, de roerdomp is er beroemd om. Maar als je denkt dat je iemand over een leeg bierflesje hoort blazen, dan kan het zomaar die roerdomp zijn die van zich laat horen. Houd dus goed de ogen en oren open!
Vogels in De Wieden
Vogels in De Wieden
Vogels in De Wieden

4Zwarte Stern

In De Wieden broedt ook een grote kolonie zwarte sterns. Van eind april tot half juli kun je deze zeldzame vogels langs het vlonderpad zien. De zwarte stern broedt op planten die op het water liggen zoals krabbenscheer, gele plomp en waterlelie. Vrijwilligers van Natuurmonumenten helpen de vogels een handje door vlotjes neer te leggen waarop ze makkelijk een nest kunnen bouwen.
Zwarte Stern
Zwarte Stern
Zwarte Stern

5Riet

Riet is belangrijk voor allerlei soorten dieren én voor mensen. Vogels vinden er hun voedsel, ze kunnen erin schuilen en broeden, en mensen gebruiken riet bijvoorbeeld als dakbedekking. In De Wieden zijn veel rietsnijders actief. We zetten enkele rietweetjes op een rij:Riet is een soepele plant die met alle winden meewaait. Dat komt omdat rietbladeren kunnen draaien rond de hoofdstengel. Zo werkt ieder blad als een windvaan en draait het bij harde wind gewoon weg.In mei groeit het riet met vochtig en zonnig weer ongeveer 7 cm per dag. Je ziet het bijna groeien!Als het blad van de rietstengel gevallen is (meestal rond half december) kan de oogst beginnen. Dit gebeurt met de hand en lichte machines. Onkruiden (streige genoemd) worden uit het riet gehaald en verbrand.Veel daken in de omgeving zijn bedekt met Wiedenriet. Een rieten dak moet minstens 25 centimeter dik zijn. De levensduur van een rieten dak is minimaal 25 jaar en vaak langer, tot wel 50 jaar.
Riet
Riet
Riet

6Veenschuur

Aan de overkant van de brug staat een veenschuur. Vroeger waren er tientallen van deze schuren. Dit is nu nog de enige in De Wieden. Het is niet de originele schuur. Die is helaas in 2013 afgebrand. Natuurmonumenten herbouwde de schuur vanwege de historische waarde. Deze veenschuren werden vroeger door turfstekers gebruikt bij hun werk in het veen. Veen was vroeger een belangrijke bron van inkomsten in dit gebied. De turfstekers staken een veenlaag weg om er turf van te maken, wat gebruikt werd als brandstof.Turfsteken in vier stappen:Eerst halen de turfstekers de onbruikbare bovenlaag weg. Daarna volgt de waterige veengrond. Daardoor ontstaat een patroon van afwisselend petgaten (water) en legakkers (land).In een mengbak vermengen de turfstekers het veen met water. Dit mengsel spreiden ze uit over het land.Met speciale klompen trappen ze de veengrond aan. De krabber gebruiken ze om lijnen te trekken die met een steekijzer worden uitgestoken.Van juni t/m september drogen de turven op het land. Daarna vervoeren schepen de turf naar duizenden kachels in het hele land.In de middeleeuwen was de vraag naar turf zo groot, dat de legakkers steeds smaller werden gemaakt om zoveel mogelijk turf te kunnen steken. En dat kon natuurlijk niet lang goed gaan. De legakkers waren niet bestand tegen harde wind en hoge golfslag en braken door tijdens grote stormen in de 18e en 19e eeuw. Hierbij is het dorp Beulake verdronken en zijn grote meren ontstaan: de ‘wijden’, uitgesproken als ‘wieden’. Van Beulake rest nu nog het eiland dat je in de verte ziet.
Veenschuur
Veenschuur
Veenschuur

7Verlanding

Natuurmonumenten maakt regelmatig nieuw open water, zoals vroeger de turfgravers deden. Dat doen we om het oude, open landschap te behouden. Als we niks doen, groeit het gebied langzaam dicht met moerasbos en verliezen we veel kenmerkende planten en dieren van dit gebied. Door open water te creëren begint de ontwikkeling van water naar land opnieuw. Verlanding noemen we dat. Ieder stadium van dat verlanden heeft kenmerkende planten- en diersoorten.Maar hoe werkt de verlanding eigenlijk? Eerst verspreiden rietplanten zich van de oever naar het water, waardoor er langzaam een drijvend vlechtwerk van (water)planten en wortels ontstaat, de zogenaamde kragge. Op deze kragge groeit steeds meer riet. Op een gegeven moment is de kragge zo dicht geworden dat je erop kunt lopen. Dan voel je de grond onder je voeten deinen. Drijvend land! Daarna wordt de kragge steeds dikker en afhankelijk van de omstandigheden gaan er andere planten groeien. Er komt minder riet en de kragge komt steeds hoger te liggen. Het water krijgt steeds minder invloed vanaf de onderkant en uiteindelijk ontstaan er struiken en bos. Die ontwikkeling van open water naar bos duurt tientallen jaren.
Verlanding

8Varen en laarzenpad

Vanaf de steigers bij het grasveld vertrekken van april t/m oktober bijna dagelijks vaarexcursies. Ook start hier het laarzenpad, een zompig pad dat door rietland en langs moerasbos leidt.Beleef De Wieden vanuit de elektrische excursieboten 'Zwarte Stern' en 'Aalscholver'. Alle vaarexcursies staan onder leiding van een deskundige schipper/natuurgids. Er zijn verschillende bestemmingen mogelijk, waaronder de aalscholverkolonie, de eendenkooi en het waterdorp Dwarsgracht. Je kunt boeken bij de balie van het bezoekerscentrum of via www.natuurmonumenten.nl/wiedenLaarzenpad: ga over het ophaalbruggetje en volg het pad. Je komt bij een trekpontje. Steek met het pontje de sloot over en vervolg daar je weg. In totaal is het pad zo’n 2,5 kilometer lang en je steekt vier keer met een pontje over.
Varen en laarzenpad
Varen en laarzenpad
Varen en laarzenpad

9Bezoekerscentrum

Heb je nog vragen? Loop dan even binnen bij het bezoekerscentrum. De medewerkers van Natuurmonumenten helpen je graag verder. We hebben een winkel met leuke natuurgadgets, mooie boeken en lekkere streekproducten. Ook kun je hier boeken voor de vaarexcursies of een schepnetje huren om te zien wat er allemaal in het water leeft.Graag tot ziens! Blijf op de hoogte van alle natuurnieuws en activiteiten in De Wieden via onze Facebook-pagina! Of volg onze boswachters op Twitter: @Bosw8erRoos of @BoswachterMes
Bezoekerscentrum
Bezoekerscentrum
Bezoekerscentrum
0.94 km
  • Geschikt voor rolstoel

Vlonderpad, bij bezoekerscentrum De Wieden