Om je beter en persoonlijker te helpen, gebruiken wij cookies en vergelijkbare technieken. Met de cookies volgen wij en derde partijen jouw internetgedrag binnen onze site. Hiermee tonen we advertenties op basis van jouw interesse en kun je informatie delen via social media. Als je verdergaat op onze website gaan we ervan uit dat je dat goedvindt. Meer weten en instellingen.

Natuurgebied

Kampina

Boom in optrekkende mist op Kampina

Een sprookjeswereld

Vroeg in de ochtend, als het witte veenpluis en de nevel de heide streelt, is de Kampina een sprookjeswereld. Onderweg kom je misschien paarden of runderen tegen. Of de grote zilverreiger die in een spiegelglad ven naar visjes loert. Vergeet niet het zuiden van de Kampina. Daar vind je het beekdal van de Beerze en het cultuurhistorische landschap van Balsvoort.

Irma de Potter
Irma de Potter

Boswachter van dit gebied

Meer over Kampina
Laat de natuur niet stikken!

Kampina bedreigd door komst megastal

Help ons de kwetsbare natuur van de Kampina te beschermen en teken de petitie!

Naar de petitie

Bijzondere veenpluis

Veenpluis bloeit in de zomer op de natte heide. Je herkent ze aan hun witte katoenachtige plukjes. Vroeger werden de pluisjes gebruikt om kussens te vullen. Wandel mee en kom de Kampina bewonderen.

Bekijk de route
filter plus

Spectaculair uitzichtpunt

Deze grote keien zijn het grafmonument van Pieter Gerbrand van Tienhoven (1875-1953), een van de founding fathers van Natuurmonumenten. Wandel hierheen en geniet van een prachtig uitzicht over de Kampina.

Wandel mee
filter plus
  • Wandelen

    Wandelroute de Huisvennenroute, vlak bij Boxtel

    Wandel door een fantastisch gebied met vennen en heidevelden. Geniet van het uitzicht. Speur naar vogels op het water en reeën in het bos.

    • 6.67 km
  • Wandelen

    Wandelroute Cultuurhistorisch Banisveld bij Boxtel

    Geniet van een heerlijke wandeling door een minder druk bezocht stukje Kampina, waar natuur en cultuurhistorie met elkaar versmolten zijn.

    • 8.2 km
  • Over het gebied

    De Kampina is Brabant zoals het ooit was. Je vindt hier nog natte heide met vennen, geurende gagelstruwelen, beemden, loofbossen en blauwgraslanden. We veranderen de monotone dennenbossen langzaam maar zeker in een veel gevarieerder leefgebied voor dieren, planten en paddenstoelen. Een mooi succes is de terugkeer van de das. Sinds 2016 voelt die zich hier weer helemaal thuis.

    De Kampina telt tientallen vennen, net als de nabijgelegen Oisterwijkse Bossen en Vennen. De meeste vennen ontstonden in de laatste ijstijd. De poolwind blies het zand tot heuveltjes en in de uitgestoven laagtes die zo ontstonden bleef het regenwater staan. Door de onderliggende leemlaag liep dat water niet weg. Het Belversven en het Winkelsven zijn weer op een andere manier ontstaan. Dit zijn restanten van het smeltwaterdal van de Beerze, een beek die nu veel meer naar het oosten loopt.

    Van zandverstuiving naar heide

    Omstreeks 1400 was de Kampina een grote zandverstuiving, te vergelijken met de Loonse en Drunense Duinen. De mensen hadden alle bomen gekapt, waardoor de onderliggende zandlaag ging stuiven. Dat groeide in de loop van de tijd weer dicht met heide, waarop de boeren uit de omgeving eeuwenlang hun schapen en ander vee lieten grazen. Om die heide te behouden laten we er nu kuddes runderen en paarden grazen. Die zorgen ervoor dat jonge boompjes en grassen geen kans krijgen om de heide te verdringen.  

    Huisvennen

    Er is nog een derde soort ven: de Huisvennen. Deze ontstonden op plekken waar vroeger turf werd gestoken. Dat was de brandstof om huizen te verwarmen. Vanaf 1379 werd de turf al gewonnen en via boten over de Kleine Aa naar Boxtel en Den Bosch gebracht. Begin twintigste eeuw verstookten ze in de Boxtelse elektriciteitscentrale nog steeds turf uit de Huisvennen.

    Balsvoort

    Omgeven door woeste heide, bewerkten boerenfamilies eeuwenlang hun akkertjes op Balsvoort. Van deze middeleeuwse boerenenclave was tot 2015 nog maar weinig over. Natuurmonumenten heeft het oude landschap weer nieuw leven ingeblazen door akkers, poelen, weilanden en houtwallen te herstellen. De contouren van de boerderijen zijn weer zichtbaar en in de nazomer kun je tijdens je wandeling een appel of pruim plukken in de boomgaard.

    Dal van de Beerze

    De Kampina telt meerdere prachtige wandelroutes. De groene route voert je door het Dal van de Beerze. Op de overstromingsvlakte kun je veel vogels spotten, zoals de grote zilverreiger, de smient, de karekiet en heel soms zelfs de zwarte ooievaar. Via de kronkelende loop van de Beerze kom je bij de Spoordonkse watermolen, die dateert uit 1453. Net voor de molen ligt een vistrap met veertien treden. Die zorgt ervoor dat vissen zoals de kopvoorn en stekelbaars tegen de stroming in terug kunnen zwemmen naar hun paaigebied.

    Het Dal van de Beerze wordt nog mooier. De komende jaren gaat Natuurmonumenten, samen met het waterschap De Dommel, het beekdal verder herstellen. Het beekwater mag dan weer buiten zijn oevers treden en de beemden, graslandjes naast de beek, overstromen. De natuur zal floreren in dit natuurlijke beeksysteem.

    P.G. van Tienhoven

    De eerste natuurbeschermer van de Kampina was Pieter Gerbrand van Tienhoven (1875-1953). Hij zorgde ervoor dat het gebied in 1917 werd overgedragen aan Natuurmonumenten. Daarmee was de heide gered, want het plan was om daar een productiebos van te maken. Van Tienhoven werd later voorzitter van Natuurmonumenten. Op een heuvel bij de Zandbergsevennen ligt een grafmonument ter nagedachtenis aan deze natuurbeschermer. Het is ook een prachtig uitzichtpunt over de heide, dat via het rolstoelpad vanaf de parkeerplaats bij de Roond makkelijk te bereiken is.

    Bezoekersinformatie

    Praktisch

    Extra informatie

    Honden welkom, mits aangelijnd
      Vraag toestemming aan voor je activiteitWil je in dit gebied een (sport)activiteit met meer dan 20 personen organiseren of een betaalde activiteit, vraag dan van tevoren toestemming aan bij Natuurmonumenten. Dat kan via www.natuurmonumenten.nl/toestemming.
      Geschikt voor rolstoelVoor rolstoelgebruikers en bezoekers met kinderwagens is een mooie rolstoelroute (2,5 km) aangelegd. Deze start vanaf de parkeerplaats aan De Roond, Boxtel (https://maps.google.nl/maps?q=51.58063,5.282468&num=1&t=h&z=16)

      .
      Kampina

      Agenda

      Wandeling naar de bloeiende heide in de Kampina
      za 24 aug
      Wandelen

      Wandeling naar de bloeiende heide in de Kampina

      Ontdek de paarse pracht op de Kampina en al het leven dat er in het voorkomt! Meld je snel aan.

      Banisveld
      zo 08 sep
      Wandelen

      Kampina - Wandeling door historisch Balsvoort en Banisveld

      Luister naar de historische verhalen uit het verleden en leer over het gebied in onze eigen tijd. Ook breng je een bezoek aan de nieuwe uitkijktoren op Banisveld: De Tour de Frans.

      Ontmoet de herder in de Kampina
      zo 29 sep
      Wandelen

      Ontmoet de herder en zijn kudde op de Kampina

      Heb je wel eens een echte herder ontmoet? Struin door de duinen met onze ervaren boswachter en ontmoet deze herder en zijn kudde. Meld je snel aan, want deze excursie is populair en het aantal plaatsen beperkt.

      Kampina

      Wat wij hier doen

      Herstel van natte heide

      Natuurmonumenten grijpt op de Kampina in om de diversiteit aan planten en dieren te vergroten. We zorgen voor een uitgekiend bosbeheer. Zo worden de voormalige productiebossen steeds gevarieerder. Er groeit meer voedsel en er ontstaat nestgelegenheid voor insecten, vogels en andere dieren. Eerder herstelden we de natte heide langs een aantal vennen. Hiervoor kapten we bomen en plagden we de oevers af. Ook de vennen onderhouden we. Komende jaren gaan we samen met het waterschap De Dommel het beekdal van de Beerze herstellen. Help jij ook mee?

      Help mee
      Kampina

      Nieuws van de boswachter

      logo