Cookies op Natuurmonumenten.nl

Natuurmonumenten respecteert de privacy van jouw gegevens

Waarom cookies? Ze worden gebruikt om de website en jouw browserervaring te verbeteren, om te integreren met sociale media en jou relevante advertenties te laten zien die op je interesses zijn afgestemd. Klik op "Ik wil een optimaal werkende website" om cookies te accepteren en direct door te gaan naar de website of klik op de link om jouw voorkeuren voor cookies te wijzigen.Meer uitleg over cookies

Kies jouw cookie instelling

Kies eerst de cookies die je wilt toestaan
Wandelen

Wandelroute Twee Schansen - Mookerheide bij Mook

Wandelroute Twee Schansen - Mookerheide bij Mook

6 km

Waar

Mookerheide

Wandelen

Wandelroute Twee Schansen - Mookerheide bij Mook

Ontdek dé hoogtepunten van de Mookerheide: het jachtslot, de historische kassen en tuinen, de heide, de Heumense schans, de Mookerschans en prachtige uitkijkpunten.

De route wordt aangegeven met gele pijltjes.
De route start op de parkeerplaats van Landgoed Jachtslot de Mookerheide bij het jachtslot op de Heumensebaan 2. 

Tip: strijk neer op het gezellige terras van Lagom en laat je verrassen door de Zweedse lekkernijen of een lekker stuk taart. Ook de Landwinkel de Mookerheide in de oude kapel is een bezoek meer dan waard. Naast groenten uit de kassen hebben ze ook vlees van eigen runderen en zelfgemaakte kaas. Of neem wat lekkers mee voor onderweg

Praktische informatie

Bereikbaarheid

  • START

Startpunt

Jachtslot De Mookerheide: Toon op kaart

Aanrijdroute openbaar vervoer

Je kunt het jachtslot met de trein en de bus bereiken (bushalte station Mook-Molenhoek):
Pak de Arriva-trein naar station Mook-Molenhoek.

De route

 Startpunt

1Oude leemgroeve

Deze route neemt je mee terug in de tijd langs de ijstijd en de periode dat de Romeinen hier leefden. Je staat hier bij de voormalige leemgroeve ‘De Biessael’. De Romeinen gebruikten leem uit deze groeve voor het bakken van aardewerk, dakpannen en bakstenen.

2Geopaden

In deze omgeving zijn diverse sporen te vinden die je meenemen naar de voorlaatste ijstijd. In die periode creëerde een gigantische kruiende ijsmassa namelijk het heuvellandschap op de Mookerheide en Sint-Jansberg.Oud-medewerkers van de Radboud Universiteit in Nijmegen hebben in dit stuwwalgebied geologische themawandelingen ontwikkeld. Op deze plek kun je een kijkje nemen in het binnenste van de stuwwal. Hierin zie je de structuren van aardlagen die door de landgletsjers met enorme krachten ruim 70 meter omhoog zijn gedrukt.Kijk voor meer informatie op: GeoPaden.nl

3Door de open velden

In het voorjaar en de zomer staan de kruidenrijke akkers in dit gebied in bloei met onder andere klaprozen, korenbloemen en kamille. Hier komen veel vlinders, vogels en insecten op af die hier hun voedsel vinden.

4Leentje leerde Lotje lopen

....langs de lange Lindenlaan. Die twee meiden hadden hier zomaar kunnen wandelen. Want misschien is het je al opgevallen. Je loopt hier door een laan van lindebomen, die vroeger leidden naar landgoed Bethanië. Natuurmonumenten heeft dit landgoedkarakter weer in ere hersteld door de lanen op meerdere plekken weer zichtbaar te maken.

5Eikenbos

Je loopt hier een stuk door een bos met veel wintereiken. Misschien bespeur je ook hulst, lijsterbes en andere bomen en struiken. Deze gevarieerde begroeiing is i de loop der tijd ontstaan op de oude bosbodem.

6Landgoed Jachtslot de Mookerheide

Meer dan 100 jaar geleden werd dit prachtige jachtslot in jugendstil gebouwd. Baron Jan van Luden uit Heumen gaf de opdracht in 1902 aan twee architecten uit Nijmegen.Aan de voorzijde lag een rozentuin en een vijver met fontein en een ijskelder. Hier werd het ijs uit de winter opgeslagen zodat ze dit konden gebruiken als koelkast. Ook werd er een parkbos aangelegd waar je nu nog steeds van kunt genieten. Tussen 1947 en 1985 was het complex in eigendom bij de Zusters van Dominicanessen van Bethanië. Natuurmonumenten heeft het Jachtslot met tuinen en omliggend natuurgebied in 1985 aangekocht van de zusters. Het Jachtslot is nu een hotel-restaurant. TIP: Wijk even van de route af, maak een rondje om het gebouw heen en neem gerust een kijkje binnen.
Landgoed Jachtslot de Mookerheide

7Moestuin en kassen

Op dit moment worden de nutstuin en kassen op het landgoed Jachtslot de Mookerheide helemaal gerenoveerd. Eind 2016 zijn ze weer in hun volle glorie te bezoeken!In 1905 was het jachtslot gereed en later kwamen er kassen, moestuinen en een fruitmuur. Na een wisseling van eigenaar in 1909 werd in 1916 aan de achterzijde van het jachtslot een druivenkas gebouwd. Omdat deze kas veranderd was in een bouwval is hij begin jaren '80 helemaal gesloopt.De volgende eigenaar zorgde in 1919 voor uitbreiding met onder andere een warme kas. Onder deze kas lag een kelder met een grote kachel en verwarmingsbuizen om de temperatuur hoog te houden. De warme kas staat er nog, het is de kleine kas. Waarschijnlijk werd gelijktijdig de verdiepte tuin met vijver aangelegd. In 1926 volgde de bouw van de zogenaamde ‘koude kas’.
Moestuin en kassen

8Schotse hooglanders

Het hekje waar je net doorliep, staat er niet voor niets. Vanaf dit punt kun je namelijk Schotse hooglanders tegenkomen. Deze runderen zijn met hun bonte warme vacht en grote horens indrukwekkend om te zien. Wanneer je voldoende afstand houdt (ongeveer 25 meter), vinden ze het prima dat je voorbij loopt. Zorg wel dat je de hond aan de lijn houdt!De Schotse hooglanders grazen heel graag van het gras en jonge boompjes die tussen de heideplanten omhoog komen. Hierdoor zorgen de dieren ervoor dat de heide niet dicht groeit met bomen. Zo blijft de heide een fijne plek voor bijzondere dieren zoals de zandhagedis. En kunnen wij blijven genieten van het weidse uitzicht.
Schotse hooglanders

9Heumense Schans

Je bent aanbeland bij de Heumense Schans. De heidesoort die je hier ziet, is struikheide. De heide is niet alleen (vooral in augustus) spectaculair om te zien, maar dit is ook het leefgebied van veel bijzondere planten en dieren zoals ree, zandhagedis, nachtzwaluw, roodborsttapuit en gladde slang. In augustus staan de heidestruiken in bloei, dan is het gebied bedekt met een prachtig paars tapijt!RoodborsttapuitEén van de vogels die je hier tegen kunt komen is de roodborsttapuit: een typisch heidevogeltje. De zangvogel is ongeveer 12 cm groot; het mannetje heeft een zwarte kop, duidelijke witte vlekken op de zijkanten van de hals en een oranje borst. Het vrouwtje is bruiner en wat minder uitbundig oranje. De roodborsttapuit is een insecteneter. Vanuit een uitkijkpost speuren ze de omgeving af naar een lekker hapje. Zelf lopen ze dan wel het risico gegrepen te worden door roofvogels…

10Je kunnen verschansen

Je staat hier bovenop één van de twee schansen op de Mookerheide. In de voorlaatste ijstijd stuwden gletsjers de grond voor zich uit. De hoge stuwwal die zo ontstond, geeft nu een fantastisch uitzicht over het gebied.Vanwege de strategische voordelen van het weidse uitzicht werd hier de Heumense Schans in de 17e eeuw als bewakingspost gebouwd. Kun je je voorstellen dat je in de 17e eeuw op deze plek op de uitkijk stond?

11Klein heideveld

Tussen de Heumense Schans en Mookerschans liggen enkele kleine heideveldjes. Deze zorgen voor een mooie uitvalsbasis voor rondtrekkende dieren. Bovendien verbindt het de twee schansen.Omdat op deze open plekken wat meer zonlicht de grond bereikt, is dit een ideale plek waar dieren  kunnen opwarmen. Vlinders, sprinkhanen en zandhagedissen kunnen via deze veldjes makkelijk van de Heumense Schans naar de Mookerschans trekken. De overstekende insecten vormen weer een voedselbron voor allerlei vogels en kleine zoogdieren.Natuurmonumenten probeert dit soort verbindingszones in het hele gebied te creëren zodat de heideterreinen met elkaar verbonden worden en dieren zich beter kunnen verspreiden.

12Open bosrand

Misschien is het je opgevallen dat hier en daar bomen gekapt zijn. Dit is niet zomaar gedaan. Andere bomen krijgen zo meer ruimte om te groeien. En de zon kan dieper het bos indringen, waardoor meer zaden van bosplanten, struiken en loofbomen tot ontkieming komen. Hier en daar blijven dode bomen liggen omdat allerlei dieren en paddenstoelen hier graag gebruik van maken. Spechten vinden er insecten en hakken nestholtes in dode bomen. Ook vleermuizen gebruiken boomholtes om te verblijven. Dankzij alle maatregelen blijft het bos zich  ontwikkelen tot een meer gevarieerd en natuurlijk leefgebied voor planten en dieren.

13Struikheide

Op de Mookerheide groeit volop struikheide. Hier en daar groeit ook de rode dophei. De rode dophei komt maar op enkele plaatsen in Nederland voor en bloeit knalroze, waar struikheide meer paars kleurt. Tussen de heidestruiken hebben veel vogels en reptielen een veilige leefplek gevonden, zoals de nachtzwaluw, roodborsttapuit en de zandhagedis. TIP: Vergeet niet om in augustus een wandeling te maken, dan kleurt de struikheide de twee schansen helemaal paars!

14Uitkijktoren Mookerschans

Vanaf deze uitkijktoren heb je prachtig zicht op de Mookerschans en de omgeving. Ook op deze hooggelegen plek werd in de 17e eeuw een schans aangelegd en als bewakingspost gebruikt. Vanaf de uitkijktoren kun je op heldere dagen meerdere kerktorens zien. Meest opvallend is de dubbele kerktoren van Cuijk.
Uitkijktoren Mookerschans

15Naaldbos

Vanaf begin 20e eeuw tot ongeveer 1960, werden in Nederland overal productiebossen aangelegd. Het waren vaak naaldbossen die bedoeld waren voor houtoogst en mijnbouw. Vaak zie je nog sporen van deze periode terug in het bos. Zo zie je hier een naaldbos dat in die periode is aangeplant. Door hier en daar bomen te kappen en meer zonlicht toe te laten, kan het gebied zich nu langzaam weer ontwikkelen naar een natuurlijker bos, met meer variatie aan bomen en planten. Die variatie trekt weer meer dieren aan.

16Blauwe route

Hier kun je overstappen naar de blauwe route, die naar de Mookerheide loopt. Maak daarvoor gebruik van de bruin gemarkeerde paaltjes die je naar de blauwe route wijzen.SchreeuweksterHeb je de gaai al gehoord? Hij schreeuwt vaak luid door het bos, daarom noemt men hem wel eens schreeuwekster. Ook de wetenschappelijke naam Garrulus glandarius betekent vrij vertaald: voortdurend krassende eikelzoeker.De gaai is net als de ekster familie van de kraai en je herkent hem aan zijn mooie gekleurde veren. Hij is lichtbruin met mooie blauwe veren aan zijn vleugels. De gaai vindt overal voedsel: in bomen en struiken, in de lucht en op de grond. Van insecten tot eikels en van noten tot frambozen. Hij eet zelfs kleine jonge vogeltjes, eieren en kleine knaagdieren. Voor de gaai is er altijd wel een lekker hapje te vinden in het bos!

17Boomboeket

In het parkbos van het landgoed vind je een aantal bomen die uit meerdere stammen lijken te bestaan. Een gril van de natuur of is hier meer aan de hand?Er zijn verschillende redenen waardoor deze 'boomboeketten' zo gegroeid kunnen zijn. In dit geval is het zo dat in de tijd van landgoed Bethanië meerdere bomen in één plantgat geplant werden. Een boomboeket kan ook ontstaan als een boom periodiek werd afgezaagd, waarna er meerdere stammen ontstonden. Maar zoals met alles in de natuur, kunnen ook zomaar de vreemdste vormen ontstaan. Eén ding is zeker: deze meerstammige bomen blijven bijzonder om te zien.

18Afsnijden

Bij deze T-splitsing kun je linksaf de route vervolgen. Je komt dan weer langs het jachtslot en de moestuinen. Voor een kortere route kun je hier rechtdoor wandelen. Je komt dan weer langs het eikenbos en ga rechtsaf via de Lindenlaan naar het begin van de route met het paneel over de Geopaden. Vanaf daar wandel je terug naar Herberg 't Zwaantje.

19Beukenlaan

Hier ben je weer terug op de route die je op de heenweg hebt gelopen. Je loopt hier door een beukenlaan die mooi laat zien hoe het landgoed er vroeger heeft uitgezien. Aan het einde kom je weer uit bij het jachtslot.Waan je op deze plek weer even terug in de vervlogen tijd van Landgoed Bethanië. Je kunt nu de route verder volgen tot je weer bij het beginpunt van de route bent aangekomen, bij Herberg ’t Zwaantje. Hier kun je nog even nagenieten van deze wandeling over de twee schansen van de Mookerheide.
Mookerheide

Wat wij hier doen

Wat doet Natuurmonumenten

Natuurmonumenten wil het Landgoed Jachtslot De Mookerheide voor de toekomst behouden. We herstellen oude paden, houden de tuinen open en verbeteren de kwaliteit van de natuur. Dit kunnen we alleen maar doen door samen te werken met partners zoals DeSeizoenen, Driestroom, Landwinkel Boer Spierings, Natuurbegraven Nederland en de toekomstige exploitant van de horeca. Ken of ben je iemand die een zorgindicatie/CIZ/WMO heeft? Dan kunt u aan de slag via DeSeizoenen of Driestroom. Neem contact op met Henric van Dijk, [email protected]

Help mee
6 km

Wandelroute Twee Schansen - Mookerheide bij Mook