Wandelen

Wandelroute Zwanenwater, vlakbij Callantsoog

    Wandelroute Zwanenwater, vlakbij Callantsoog

    5 km

    Waar

    Zwanenwater

    Wandelen

    Wandelroute Zwanenwater, vlakbij Callantsoog

    Wandeling door de duinen. Geniet onderweg van orchideeën, vlinders en vogels.

    Tijdens deze wandeling in het Zwanenwater kom je ogen tekort. Je wandelt door een prachtig, gevarieerd duingebied met twee grote meren, vele poeltjes, moerassen en bloemrijke graslanden. Vanuit de observatiehutten kun je vogels spotten. Er broeden maar liefst 80 soorten, waaronder een kolonie aalscholvers en lepelaars.

    Route is gemarkeerd met bruine paaltjes.

    Praktische informatie

    Bereikbaarheid

    • START

    Startpunt

    Parkeerplaats Callantsoog: Toon op kaart

    Aanrijdroute auto

    Met eigen vervoer neem je vanaf de N9 Alkmaar-Den Helder de afslag Callantsoog (bij De Stolpen). Bij T-splitsing, de weg naar Callantsoog blijven volgen. 500 meter na een haakse bocht tref je aan de linkerkant de parkeerplaats van het Zwanenwater aan.

    Aanrijdroute openbaar vervoer

    Met het openbaar vervoer kun je vanaf NS-station Schagen bus 152 nemen tot halte Zwanenwater.

    De route

     Startpunt

    1Orchideeën

    Van begin mei tot begin juli staan de orchideeën in bloei. Van de paarse rietorchis tot de roomwitte welriekende nachtorchis. Dankzij zorgvuldig beheer groeien er in het Zwanenwater wel elf soorten! Met een trouwe groep vrijwilligers maait Natuurmonumenten hier elk najaar zodat de orchideeën steeds terugkomen. Dat deden de boeren uit de omgeving vroeger ook al. Ze maaiden de planten af om er hooi van te maken.

    2Duinen: arm aan kalk, rijk aan heide

    De duinen van het Zwanenwater zijn kalkarm. Dat is te zien aan de kleur van het zand. Het is iets witter dan de blonde, kalkrijke duinen van bijvoorbeeld Zandvoort. Aan de plantengroei kun je het ook duidelijk zien. Door de schrale, kalkarme bodem en de krachtige zeewind komt heide hier van nature voor.

    3Vlinderparadijs

    De bloemrijke duinvalleien trekken heel veel insecten aan. Ze komen af op de nectar in de bloemen en hoppen van bloem naar bloem. Zonder het te merken helpen ze zo mee aan de bestuiving. In het voorjaar zie je allerlei soorten vlinders rondfladderen; icarusblauwtje, duinparelmoervlinder, heivlinder en hooibeestje. Een echt vlinderparadijs!

    4Uitzicht vanaf de duintop

    Vanaf de duintop heb je een goed overzicht over het ongerepte duingebied.Richting zee zie je het hogere, drogere duingedeelte. In juni kleurt het duinroosje de hellingen bleekgeel. Vanwege de zilte zeewind gaat de begroeiing met mossen, korstmossen en duinroosje langzaam over in kale duintoppen met helmgras. In oude konijnenholen broeden bergeenden en tapuiten.In zuidelijke richting zie je het Tweede Water met daarin het eiland met de broedkolonies van lepelaars en aalscholvers. Dit deel van het Zwanenwater is afgesloten voor het publiek om broedvogels en trekvogels rust te gunnen. In de winter maken veel ganzen en eenden gebruik van het waterrijke rustgebied.Aan de oostkant ligt het Eerste Water, waar deze wandelroute omheen loopt. Daarachter zie je de in 1596 opgeworpen Zijperzeedijk. Het hele gebied met meren, valleien en duinen is door opstuivingen ontstaan, nadat de zeearm de Zijpe was afgesloten.Noordelijk zie je het silhouet van Callantsoog: een dorpje dat vóór 1596 nog op het Waddeneiland ’t Oghe lag. Let ook op de kiekendieven die vaak laag boven het riet jagen.

    5Kijkhut Eerste Water (zuidzijde)

    Het Zwanenwater is een van de weinige duingebieden met een natuurlijke waterstand. In deze drijvende hut kun je met de peilschaal precies aflezen hoe hoog het water vandaag staat. Het peil kan per seizoen meer dan een meter variëren. September is doorgaans de droogste maand. In april staat het water meestal het hoogst. De meeste duinvalleien staan dan blank.

    6Vogelkijkhut Tweede Water

    Je kijkt hier uit op het zuidelijke duinmeer, het Tweede Water. Op het Bokkeneiland broeden aalscholvers, meeuwen en lepelaars. Vanaf maart tot augustus zijn er vaak overvliegende lepelaars te zien. Ze pendelen tussen de broedkolonie en het polderland. Op het water dobberen grauwe ganzen, slobeenden, kuifeenden, dodaarzen en soms een geoorde fuut. In het voorjaar hoor je overal langs de wandelroute de blauwborst zingen. Tussen het riet zie je geregeld baardmannetjes, en met wat meer geluk een waterral of een porseleinhoen.

    7Runderen grazen erop los

    Om het Zwanenwater gezond en vitaal te houden laat Natuurmonumenten runderen in het gebied lopen. Die eten het gras en de jonge boompjes. Het open karakter van de duinen blijft zo behouden. Bijzondere plantensoorten krijgen dan weer ruimte. Het kan zijn dat je runderen tegenkomt tijdens het wandelen. Bang zijn hoef niet, je kunt er rustig langs lopen. Laat ze alleen niet schrikken en aai ze niet.

    8Uitkijkpunt

    Spot vanaf deze top zangvogels en roofvogels als havik en buizerd. Ook weidevogels als scholekster en kievit zijn hier te vinden.

    9Vogelkijkhut Eerste water (noordzijde)

    Neem je verrekijker mee en tuur naar de vogels op het water. In de hut hangt een kaart met vogelplaatjes. Welke soorten heb je gespot?
    Zwanenwater

    Wat wij hier doen

    Natuur in topvorm

    Natuurmonumenten beschermt en beheert het Zwanenwater al meer dan 40 jaar en dat is te zien. Het rijk gevarieerde duinlandschap ligt er in topconditie bij. Er leven meer dan 360 zeldzame plant- en diersoorten. Om die rijkdom te behouden worden de hooilandjes waar de orchideeën bloeien ieder jaar gemaaid. Ook heeft het Zwanenwater grasmaaiers in dienst, koeien en schapen voorkomen dat het duin dichtgroeit met grassen. De boswachters doen het werk niet alleen. Ze krijgen hulp van een grote groep vrijwilligers die zich het hele jaar door voor het Zwanenwater inzetten. Ze helpen mee met het beheer, geven excursies en zorgen voor het onderhoud van de paden en vogelkijkhutten. Natuurmonumenten beheert ook de naastgelegen Uitlandse Polder. Die is van levensbelang voor de natuur in het Zwanenwater. Door de waterstand op peil te houden, wordt voorkomen dat het Zwanenwater uitdroogt.

    Help mee en word lid
    5 km

      Wandelroute Zwanenwater, vlakbij Callantsoog