Natuurgebied

Kampina

Bezoekersinformatie

Boom in optrekkende mist op Kampina

Een sprookjeswereld

Vroeg in de ochtend, als het witte veenpluis en de nevel de heide streelt, is de Kampina een sprookjeswereld. Onderweg kom je misschien paarden of runderen tegen. Of de grote zilverreiger die in een spiegelglad ven naar visjes loert. Vergeet niet het zuiden van de Kampina. Daar vind je het beekdal van de Beerze en het cultuurhistorische landschap van Balsvoort.

Irma de Potter

Boswachter van dit gebied

Meer over Kampina
Laat de natuur niet stikken!

Kampina bedreigd door komst megastal

Help ons de kwetsbare natuur van de Kampina te beschermen en teken de petitie!

Naar de petitie

Bijzondere veenpluis

Veenpluis bloeit in de zomer op de natte heide. Je herkent ze aan hun witte katoenachtige plukjes. Vroeger werden de pluisjes gebruikt om kussens te vullen. Wandel mee en kom de Kampina bewonderen.

Bekijk de route
filter plus

Spectaculair uitzichtpunt

Deze grote keien zijn het grafmonument van Pieter Gerbrand van Tienhoven (1875-1953), een van de founding fathers van Natuurmonumenten. Wandel hierheen en geniet van een prachtig uitzicht over de Kampina.

Wandel mee
filter plus
  • Wandelen

    Wandelroute Logtsevelden aan de rand van de Kampina

    Maak een wandeling over velden, langs het Winkelsven en bewonder het gevarieerde landschap.

    • 6.35 km
  • Fietsen

    Fietsroute Oisterwijkse Bossen en Kampina

    Gevarieerde fietstocht van 33 km door Kampina en de Oisterwijkse Bossen en Vennen in het hart van Noord-Brabant.

    • 33.01 km
  • Over het gebied

    De Kampina is Brabant zoals het ooit was. Je vindt hier nog natte heide met vennen, geurende gagelstruwelen, beemden, loofbossen en blauwgraslanden. We veranderen de monotone dennenbossen langzaam maar zeker in een veel gevarieerder leefgebied voor dieren, planten en paddenstoelen. Een mooi succes is de terugkeer van de das. Sinds 2016 voelt die zich hier weer helemaal thuis.

    De Kampina telt tientallen vennen, net als de nabijgelegen Oisterwijkse Bossen en Vennen. De meeste vennen ontstonden in de laatste ijstijd. De poolwind blies het zand tot heuveltjes en in de uitgestoven laagtes die zo ontstonden bleef het regenwater staan. Door de onderliggende leemlaag liep dat water niet weg. Het Belversven en het Winkelsven zijn weer op een andere manier ontstaan. Dit zijn restanten van het smeltwaterdal van de Beerze, een beek die nu veel meer naar het oosten loopt.

    Van zandverstuiving naar heide

    Omstreeks 1400 was de Kampina een grote zandverstuiving, te vergelijken met de Loonse en Drunense Duinen. De mensen hadden alle bomen gekapt, waardoor de onderliggende zandlaag ging stuiven. Dat groeide in de loop van de tijd weer dicht met heide, waarop de boeren uit de omgeving eeuwenlang hun schapen en ander vee lieten grazen. Om die heide te behouden laten we er nu kuddes runderen en paarden grazen. Die zorgen ervoor dat jonge boompjes en grassen geen kans krijgen om de heide te verdringen.  

    Huisvennen

    Er is nog een derde soort ven: de Huisvennen. Deze ontstonden op plekken waar vroeger turf werd gestoken. Dat was de brandstof om huizen te verwarmen. Vanaf 1379 werd de turf al gewonnen en via boten over de Kleine Aa naar Boxtel en Den Bosch gebracht. Begin twintigste eeuw verstookten ze in de Boxtelse elektriciteitscentrale nog steeds turf uit de Huisvennen.

    Balsvoort

    Omgeven door woeste heide, bewerkten boerenfamilies eeuwenlang hun akkertjes op Balsvoort. Van deze middeleeuwse boerenenclave was tot 2015 nog maar weinig over. Natuurmonumenten heeft het oude landschap weer nieuw leven ingeblazen door akkers, poelen, weilanden en houtwallen te herstellen. De contouren van de boerderijen zijn weer zichtbaar en in de nazomer kun je tijdens je wandeling een appel of pruim plukken in de boomgaard.

    Dal van de Beerze

    De Kampina telt meerdere prachtige wandelroutes. De groene route voert je door het Dal van de Beerze. Op de overstromingsvlakte kun je veel vogels spotten, zoals de grote zilverreiger, de smient, de karekiet en heel soms zelfs de zwarte ooievaar. Via de kronkelende loop van de Beerze kom je bij de Spoordonkse watermolen, die dateert uit 1453. Net voor de molen ligt een vistrap met veertien treden. Die zorgt ervoor dat vissen zoals de kopvoorn en stekelbaars tegen de stroming in terug kunnen zwemmen naar hun paaigebied.

    Het Dal van de Beerze wordt nog mooier. De komende jaren gaat Natuurmonumenten, samen met het waterschap De Dommel, het beekdal verder herstellen. Het beekwater mag dan weer buiten zijn oevers treden en de beemden, graslandjes naast de beek, overstromen. De natuur zal floreren in dit natuurlijke beeksysteem.

    P.G. van Tienhoven

    De eerste natuurbeschermer van de Kampina was Pieter Gerbrand van Tienhoven (1875-1953). Hij zorgde ervoor dat het gebied in 1917 werd overgedragen aan Natuurmonumenten. Daarmee was de heide gered, want het plan was om daar een productiebos van te maken. Van Tienhoven werd later voorzitter van Natuurmonumenten. Op een heuvel bij de Zandbergsevennen ligt een grafmonument ter nagedachtenis aan deze natuurbeschermer. Het is ook een prachtig uitzichtpunt over de heide, dat via het rolstoelpad vanaf de parkeerplaats bij de Roond makkelijk te bereiken is.

    Bezoekersinformatie

    Honden welkom, mits aangelijnd

    Toegankelijkheid

    Geschikt voor rolstoelVoor rolstoelgebruikers en bezoekers met kinderwagens is een mooie rolstoelroute (2,5 km) aangelegd. Deze start vanaf de parkeerplaats aan De Roond, Boxtel (https://maps.google.nl/maps?q=51.58063,5.282468&num=1&t=h&z=16)

    .

    Faciliteiten

    InformatiepuntVVV Oisterwijk, T 013 528 2345.
    Kampina

    Wat wij hier doen

    Herstel van natte heide

    Natuurmonumenten grijpt op de Kampina in om de diversiteit aan planten en dieren te vergroten. We zorgen voor een uitgekiend bosbeheer. Zo worden de voormalige productiebossen steeds gevarieerder. Er groeit meer voedsel en er ontstaat nestgelegenheid voor insecten, vogels en andere dieren. Eerder herstelden we de natte heide langs een aantal vennen. Hiervoor kapten we bomen en plagden we de oevers af. Ook de vennen onderhouden we. Komende jaren gaan we samen met het waterschap De Dommel het beekdal van de Beerze herstellen. Help jij ook mee?

    Help mee
    Kampina

    Nieuws van de boswachter