Uniek project: natuureilanden in het Markermeer

Marker Wadden

Dynamisch natuurgebied in het Markermeer

Het Markermeer is pas ontstaan in 1976 met aanleg van de Houtribdijk tussen Enkhuizen en Lelystad. Daarvoor maakte het gebied deel uit van het IJsselmeer en voor 1932 vormde het een deel van de Zuiderzee. Door de aanleg van dammen en dijken en ontginningen heeft het Markermeer nauwelijks natuurlijke oevers en is het meer niet langer verbonden met de zee of een rivier. Op veel plaatsen heeft zich een dikke slibdeken afgezet op de bodem met grote gevolgen voor het bodemleven. Daarbij komt dat bij hardere wind het water vaak troebel is door slib dat opwoelt van de bodem. Al deze problemen hebben er toe geleid dat de vis- en vogelstand sterk zijn achteruitgegaan.

Met Marker Wadden pakken we die problemen aan. We maken eilanden met natuuroevers en leggen het slib vast. Een eiland betekent luwte, waardoor het slib eerder bezinkt. Bedreigde dieren en planten profiteren daarvan. Met dit herstel dragen we bij aan een robuust natuurgebied in het hart van Nederland dat voor de hele Nederlandse natuur van groot belang is. Tegelijkertijd maken we het Markermeer aantrekkelijker. Zo wordt een van de eilanden straks toegankelijk voor natuurliefhebbers en watersporters.

Het gaat slecht met de natuur

De laatste twintig jaar is de natuur in het Markermeer enorm achteruitgegaan. Uit onderzoek blijkt dat er meerdere oorzaken zijn van deze achteruitgang. Het gegeven dat het meer niet langer verbonden is met de zee en rivieren, de afgenomen natuurlijke productiviteit, de dikke slibdeken die het bodemleven verstikt en het gebrek aan natuurlijke oevers en ondieptes maken dat er steeds minder vissen, waterplanten en schelpdieren voorkomen.

Voor de watervogels die afhankelijk zijn van deze voedingsbronnen ontstaat een voedselgebrek. De stand van bijvoorbeeld tafeleend, kuifeend en brilduiker is sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw met meer dan 75% achteruitgegaan.

Slibprobleem

Een van de problemen in het Markermeer is de deken van fijn slib die een groot deel van de oorspronkelijke bodem afdekt.

De oorzaak van het slibprobleem is onder andere de aanleg van de dijk Lelystad-Enkhuizen. Deze Houtribdijk was in 1976 een feit. Snel hierna zou het Markermeer worden ingepolderd tot Markerwaard. Van de aanleg van de Markerwaard is het nooit gekomen. Met de vaststelling van de Nota Ruimte in 2006 haalde het kabinet definitief een streep door de inpoldering. Het Markermeer was toen al drie decennia afgesneden van het IJsselmeer. De scheiding van Markermeer en IJsselmeer door de Houtribdijk had vooral grote gevolgen voor het onderwatermilieu van het Markermeer. Door golfslag komt in het meer voortdurend een grote hoeveelheid slib vrij. Vroeger werd dat door stroming afgevoerd naar diepere delen van het IJsselmeer. Het slib blijft nu als een deken op de bodem van het Markermeer liggen.

word nu lid