Natuurgebied

Brabantse Wal

Brabantse Wal, gezien vanuit de Noordpolder van Ossendrecht

Een geologisch wonder

De Brabantse Wal is een opvallende bult en een geologisch wonder: een steilrand met een hoogteverschil van dik twintig meter en grondlagen tot uit de ijstijd. Een abrupte overgang van hooggelegen zandgrond naar laaggelegen polderklei. Bovenop heb je een schitterend uitzicht tot in Zeeland. Onderweg naar beneden zie je loopgraven uit de Tweede Wereldoorlog. En onderaan loop je een prachtige polder in. Je komt tot rust in het uitgestrekte landschap. Urenlang wandelen, fietsen of vogels kijken. Kom kijken en beklim de Brabantse Wal!

Eefje Nuijten

Boswachter van dit gebied

Meer over Brabantse Wal

Wandelen langs de steilrand

De Brabantse Wal in een kort rondje ontdekken? Wandel dan over de steilrand en daal af naar de Noordpolder van Ossendrecht waar vroeger zee was.

Wandelroute Fazant, vlak bij Hoogerheide

Uitdagend klimmen

De Wal is een flinke klim van circa 20 meter. Daarnaast zijn er meer hellingen in het gebied. Ga er zelf al wandelend, te paard of met je mtb op uit of doe mee aan een van de georganiseerde tochten.

filter plus

Slag om de Schelde

Op de Brabantse Wal zie je veel uit de Tweede Wereldoorlog, zoals kraters in het Kleine Meer en loopgraven bij de Noordpolder. Start de fiets- en wandelroute ‘Liberation Route Slag om de Schelde’ vanaf Natuurpoort De Volksabdij.

filter plus
Brabantse Wal

De mooiste routes

  • Wandelen

    Wandelroute Fazant, vlak bij Hoogerheide

    Wandel over de steilrand van de Brabantse Wal, door de polder en langs sloten. Bekijk de kleine stuwen en geniet van het uitzicht vanaf het panoramapunt.

    • 4.9 km
  • Over het gebied

    De Brabantse Wal is een uitgestrekt natuurgebied op de scheiding van de Brabantse zandgronden en het zeekleigebied van de vroegere Schelde. Je vindt er een unieke steilrand, met hooggelegen bos en laaggelegen polders. Het gebied verrast je met abrupte overgangen en mooie vergezichten. Van bossen naar polders, heide naar vennen en stuifduinen. En je wandelt zo over de grens; het gebied is onderdeel van Grenspark de Zoom – Kalmthoutse Heide.

    Steilrand
    Een bijzonder hoogtepunt van de Brabantse Wal is de steilrand, een abrupt einde van de Brabantse zandgronden met een hoogteverschil tot 22 meter. Hij zigzagt door het landschap vanaf de grens met België in Putte via Ossendrecht, Hoogerheide, Woensdrecht en Bergen op Zoom tot aan Steenbergen.

    De rand is ontstaan door het afschuren van de zandgrond door de Schelde. Vanwege de geologische waarde heeft deze ‘muur’ van zand de status van aardkundig monument. Op diverse plekken zijn er fraaie doorkijkjes op het platte polderland aan de voet van de wal.

    Abdijbossen
    Bovenop de wal liggen de Abdijbossen en Wildernissen, naald- en loofbossen met hier en daar een vennetje en heideveldje. De Abdijbossen zijn vernoemd naar Natuurpoort De Volksabdij. Een gastvrije abdij met terras en prima startpunt om het gebied wandelend of op je mountainbike te verkennen. Binnen is een infocentrum over de Brabantse Wal en de Tweede Wereldoorlog, toen de abdij als hospitaal diende. De Brabantse Wal was het strijdtoneel tijdens de Slag om de Schelde, een van de grootste gevechten in deze omgeving.

    Kleine Meer en Ossendrechtse Duinen
    Op de Brabantse Wal liggen ook de natuurgebieden Kleine Meer en de Ossendrechtse Duinen. Een afwisselend landschap met bos, heide, vennen en zandverstuivingen. De vennen kampten lange tijd met verdroging, maar in 2016 is een herstelproject uitgevoerd. Hierdoor blijft er meer water staan.

    Gunstig voor bijzondere bewoners zoals de kamsalamander en rugstreeppad. En met een beetje geluk zie je op het water de fuut en dodaars dobberen. Ook is er nu meer ruimte voor dopheide, zonnedauw en oeverkruid. Je vindt hier ook kuilen die deels met heide zijn begroeid; oude bomkraters uit de Tweede Wereldoorlog.

    Noordpolder van Ossendrecht
    Een totaal andere aanblik biedt de Noordpolder van Ossendrecht aan de voet van de Brabantse Wal. Bij de steilrand is het echt klimmen en dalen. Je komt hier ook loopgraven uit de Tweede Wereldoorlog tegen. De Noordpolder zelf is een middeleeuwse polder met veel drassige stukken vanwege het kwelwater dat aan de oppervlakte komt. Regenwater dat ooit de zandgronden van de wal is binnengedrongen en na een ondergrondse reis hier weer uit de bodem komt.

    Het schone kwelwater zorgt voor een bijzondere plantengroei. Vanaf het voorjaar zie je hier prachtige velden met koekoeks- en dotterbloemen waar veel weidevogels tussendoor drentelen. Midden in de polder ligt een panoramatafel met uitzicht op de Brabantse Wal.

    Grenspark
    De Brabantse Wal is onderdeel van Grenspark De Zoom Kalmthoutse Heide dat in 2001 is ingesteld. Een grensoverschrijdend natuurgebied van 6.000 hectare met heide, vennen, stuifduinen en bossen. Veel zeldzame en kwetsbare soorten vinden er hun thuis. Samen met andere eigenaren beheert Natuurmonumenten dit gebied en legt wandel-,  fiets- en mtb-routes aan. Een overzicht daarvan vindt je op de website van het grenspark

    Brabantse Wal

    Wat wij hier doen

    Herstel van vennen

    Vanwege de vele overgangen van hoog naar laag, van zand en leem naar klei en van droog naar nat, komen in de Brabantse Wal zeer veel planten- en diersoorten voor. Die rijkdom koesteren we en houden we door zorgvuldig beheer in stand. Zo is vegetatie rondom vennen verwijderd, waardoor het water langer wordt vastgehouden en het zonlicht het water weer kan beschijnen. Goed voor bijzondere planten zoals oeverkruid, witte waterranonkel en de kamsalamander. En in de Noordpolder van Ossendrecht hebben we stuwtjes geplaatst om het schone kwelwater vast te houden en vervuild water uit de omgeving buiten te houden. Daardoor zie je hier in het voorjaar bloemrijke graslandjes en veel weidevogels.

    Brabantse Wal

    Nieuws van de boswachter