Om je beter en persoonlijker te helpen, gebruiken wij cookies en vergelijkbare technieken. Met de cookies volgen wij en derde partijen jouw internetgedrag binnen onze site. Hiermee tonen we advertenties op basis van jouw interesse en kun je informatie delen via social media. Als je verdergaat op onze website gaan we ervan uit dat je dat goedvindt. Meer weten en instellingen.

Zuidelijk natuurparadijs

Sint-Pietersberg

Platform groeve met publiek

Een Nederlandse canyon

"Ik beklim regelmatig de Sint-Pietersberg. Soms ontmoet ik de herder met zijn kudde: de schapen omringen mij en ik word onderdeel van de kudde. Op het uitkijkplatform geniet ik van het uitzicht op de mergelgroeve en het groenblauwe water dat mij steeds opnieuw verrast. Ik daal de trap af en begin aan de tijdreis van miljoenen jaren. Ik realiseer me dat ik in het voormalige leefgebied van de Mosasaurussen wandel."

Jose Hermens
José Hermens

Boswachter Communicatie & Beleven Zuid-Limburg

Meer over Sint-Pietersberg
  • Nieuws
  • Routes
  • Agenda
  • Projecten
  • Over het gebied

    De Sint-Pietersberg is eigenlijk een heuvel, maar we noemen het een berg. Zo voelt het ook als je hier wandelt. Dit zuidelijkste stukje Nederland gelegen tussen Maastricht en België is haast on-Nederlands mooi. De zeldzame kalkhellingen en het unieke microklimaat maken het gebied tot een uniek vlinder-, vleermuis- en plantenparadijs. Op de kop van de berg ligt het Fort Sint Pieter, een indrukwekkend verdedigingswerk voor de stad Maastricht. De gidsen laten je hier de geschiedenis herbeleven. Op de top van het fort heb je een geweldig uitzicht op Maastricht en op het Maasdal rondom je.

    Het Geheim van de Mergel

    Je bevindt je hier niet op een berg maar eigenlijk op een uitgesleten plateau, dat ooit een Krijtzee was. Daarin zwommen o.a. de reusachtige Mosasaurussen. Het plateau is dus eigenlijk een voormalige zeebodem van kalkgesteente, gevormd aan het einde van het Krijttijdperk. Dat kalkgesteente noemen we hier ook wel de mergel. Die kalkbodem vormt, samen met de ligging, de hoogteverschillen en de begrazing door de Mergellandschapen, de basis voor een geheel eigen klimaat en markante begroeiing. Daarmee ontstaat een zeer biodivers natuurgebied: Zomers is het hier één groot veldboeket, vol zeldzame bloemen en kruiden zoals soldaatje en kalketrip. Een paradijs voor talloze soorten insecten, vlinders en vogels. Met dank aan de mergel vanuit de voormalige Krijtzee

    Ondergronds doolhof

    De mergel van de Sint-Pietersberg wordt al eeuwenlang gebruikt als bouwsteen. In de middeleeuwen zaagden blokbrekers ondergronds de mergel in grote blokken uit en bouwden daarmee onder andere de vlakbij gelegen hoeves Zonneberg en Lichtenberg. Door deze vorm van mergelwinning ontstond onder de berg een uitgestrekt gangenstelsel met een lengte van 150 kilometer en een oppervlakte van ongeveer 200 voetbalvelden. Het ondergrondse gangenstelsel is als een doolhof, waar je zonder gids zeker zou verdwalen. Honderden houtskooltekeningen en sculpturen van de talloze werklieden, grotlopers en bezoekers markeren de wanden van de gangen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog hielden onderduikers zich hier schuil en verstopte men hier het legendarische Nachtwacht-schilderij van Rembrandt.

    Bovengrondse ontdekkingen

    Vanaf de 20e eeuw startte de grootschalige afgravingen aan de oppervlakte. Daarmee verdween maar liefst 80% van de onderliggende gangen. Het grote gat in de berg legt miljoenen jaren geschiedenis van de aarde bloot. Zo kwamen daar de fossielen van meerdere reusachtige Mosasaurussen tevoorschijn. De Mosasaurus kon een lengte van 18 meter bereiken: het is een van de grootste zeereptielen die ooit geleefd heeft. Deze herontdekte Maashagedissen kregen de namen van hun vinders: Carlo, Lars en Bèr.

    Nieuwe kansen

    De Sint-Pietersberg voegt nu een nieuw hoofdstuk toe aan haar historie: Sinds juli 2018 is de mergelwinning in de ENCI- groeve gestopt en neemt Natuurmonumenten stapsgewijs het beheer van de groeve en het natuurgebied over. De natuur krijgt de kans om de sporen van de mergelwinning weer zo veel mogelijk te herstellen. Natuurmonumenten zal grote onderdelen van het groevegebied weer openstellen voor iedereen. Precieze informatie over deze openstelling vindt u elders in de website.

    De groeve in ontwikkeling

    Vleermuisparadijs

    Dankzij het klimaat met een constante temperatuur van 13 graden Celsius is het ondergrondse gangenstelsel een geliefde overwinterplek voor vleermuizen als de franjestaart en de meervleermuis. Zij klemmen zich vast in de spleten en aan de plafonds. 's Avonds  en 's nachts jagen zij buiten op de rijk aanwezige insecten. De lichtkleur van de straatverlichting op de parkeerplaats "Oog van St. Pieter" is aangepast aan deze dieren.

    Kijk uit voor de Oehoe

    Probeer tijdens je bezoek vanaf de vogelkijkplek "De Kiekoet" op de Van Schaikweg de zeldzame oehoe te ontdekken. Sinds 1997 broedt deze grootste uil van Europa in de zogenaamde Oehoevallei. Natuurmonumenten organiseert in augustus exclusieve gebiedsexcursies in dit voormalige groevegedeelte. Wellicht spot je dan de meest markante bewoner van het groevegebied van dichterbij.

    5-sterren uitzicht

    Aan de zuidkant van het groevegebied vind je de kegelvormige heuvel "D’n Observant". Het is een kunstmatige heuvel die uit de voormalige dekgronden van de groeve bestaat. Hier ligt ook de grens met België. Via het spiraalvormige wandelpad kom je bij het uitzichtpunt ‘de ster van Maastricht’ met maar liefst 5 kijkrichtingen naar de omgeving.

    Uitzichtpunt

    Magistraal uitkijkpunt over de groeve en de omgeving de Sint-Pietersberg. Het uitkijkpunt is altijd toegankelijk tussen zonsopkomst en zonsondergang. De trap naar het groevegebied telt 215 treden en heeft in de winter en zomer een aangepaste openstelling.

    Download de route

    Bloemen en vlinders

    Dankzij de kalkrijke bodem en het warmere microklimaat vind je hier de grootste variatie vlinders , kalkflora en vleermuizen.

    Download de route
    filter plus

    Ondergronds avontuur

    Een ervaren grootengids neemt je mee naar de ondergrondse wereld en laat je veel moois zien, zoals de koepel, de eeuwenoude schuilplek, de gotische gang en de Kluis (waar in de oorlog de Nachtwacht lag verborgen).

    Ga op avontuur
    filter plus
    Sint-Pietersberg

    De mooiste routes

    De Sint-Pietersberg kun je als wandelaar en mtb-er met een netwerk van gemarkeerde routes ontdekken. Fietsers kunnen gebruik maken van het knooppunten systeem. Voor de wandelaars zijn er meerdere keuzes in lengte, moeilijkheidsgraad en thema. De MTB route is grensoverschrijdend en is voor ervaren MTB-ers. Deze routes zijn vanuit de route app 'NatuurRoutes'
    te gebruiken. De groeve wandelroute is op dit moment alleen via de geel gemarkeerde paaltjes te volgen. De groeve is geopend van 9.00 - 17.00 uur.

  • Wandelen

    Wandelroute Sint-Pietersberg bij Maastricht, kort

    Maak een afwisselende ommetje over het Plateau en langs de kalkhellingen. Passeer o.a. het fort, de oehoevallei, hoeve Lichtenberg en de mergelgroeve. Beleef de weelderige, zeldzame natuur en geniet van de vele uitzichten op de Maasvallei en het Jekerdal.

    • 5.15 km
  • Wandelen

    Groeve Route Sint Pietersberg

    Deze wandeling van bijna 7 kilometer voert door de mooiste natuurdelen en historische mergelgroeves van de Sint Pietersberg.

    • 6.7 km
  • Bezoekersinformatie

    Bereikbaarheid

    Huisregels

    Praktisch

    Verkennen

    Extra informatie

    Sint-Pietersberg

    Nieuws van de boswachter

    Direct naar

    Sint-Pietersberg

    Wat wij hier doen

    Soortenrijke natuur

    We willen graag een soortenrijke natuur door goed voor de graslanden en bossen te zorgen. De kudde Mergellandschapen en Nederlandse landgeiten helpen ons hiermee. Zij begrazen dagelijks de kalkgraslanden op de berg en in de groeve. Met uitgekiend maaien, snoeien en plaggen vergroten en verbeteren we de biodiversiteit op de kalkgraslanden en in de bossen. Goed voor bloemen, vlinders en vleermuizen. Ondergronds in de mergelgangen zorgen we ervoor dat duizenden vleermuizen in alle rust kunnen overwinteren. We dragen zorg voor de ondergrondse veiligheid voor de vele bezoekers die met een rondleiding de grotten beleven.

    Help mee
    logo