natuurgebied

Nationaal Park Veluwezoom

Landgoed Beekhuizen

De oudste vermelding van Beekhuizen dateert uit 1370. Aan de Beekhuizense Beek lag een ontginning met de bijbehorende boerderijen Groot en Klein Beekhuizen. Deze waren onderhorig aan het klooster op de Elterberg bij Hoog-Elten.

In de 15e en 16e eeuw raakten deze bezittingen aan de Beekhuizense Beek in bezit van het St. Catharinagasthuis te Arnhem. In 1682 droeg het St. Catharinagasthuis te Arnhem het "’t goet te Beeckhuisen" over aan luitenant-generaal Alexander van Spaen, heer van Biljoen, die het nabijgelegen Biljoen had gekocht in 1661. 

De latere eigenaar van “Beeckhuijsen”, Johan Frederik Willem baron van Spaen, heer van Biljoen, Ringe(le)nberg en Rozande, veranderde het gebied in de loop van enkele decennia (circa 1777-1820) in een lustoord, een “Geldersch Arkadia”. Zijn kleinzoon Johan Frederik Willem Carel baron van Hardenbroek van Biljoen verkocht Beekhuizen in 1867 aan de heer Johann Heinrich Wilhelm Lüps, van wiens kleinzoon, Goswin Eduard Lüps, Natuurmonumenten het in 1930 kocht.

 

Een waar arcadië  

Drie opeenvolgende generaties tuinarchitecten werkten in opdracht van J.F.W. baron van Spaen: J.G. Michael (1738-1800), zijn schoonzoon J.D. Zocher (1763-1817) en diens zoon J.D. Zocher Jr. (1791-1870). Beekhuizen werd op 29 augustus 1790 officieel geopend. Van Spaen opent het gastenboek, de "Lijste der Personen, die de Grote Cascade van Biljoen in Beekhuizen met bezoek vereerd hebben", met de woorden:

... et in Arcadia ego
et moi aussi j’habite l’Arcadie!
J.F.W. van Spaen

Dertig jaar later, in 1820, wordt in de titel van de beschrijving van Biljoen en Beekhuizen door I.A. Nijhoff, - Geldersch Arkadia of Wandeling over Bilioen en Beekhuizen. Et in Arkadia ego - het arcadische karakter van Biljoen en Beekhuizen opnieuw benadrukt.

Passende teksten  

Van Spaen liet op Biljoen en Beekhuizen tekstborden plaatsen. De teksten in dichtvorm koos hij van klassieke en moderne schrijvers. De borden kwamen op plaatsen die hem daartoe het meest geëigend leken. De teksten hadden geïdealiseerde landschapsbeschrijvingen tot onderwerp, of beschrijvingen van verschillende gemoedsgesteldheden en stemmingen, die door dit landschap opgewekt konden worden of die daarbij pasten. Wanneer Van Spaen de tekstborden heeft geplaatst, is niet duidelijk. Als Nijhoff’s Geldersch Arkadia in 1820 verschijnt, zijn ze echter al verdwenen.

Hotel  

Het logement of hotel Beekhuizen werd in 1844 gesticht door Alexander Jacob baron van Spaen. Het werd opgetrokken in chaletstijl. Het is diverse keren afgebrand en vervolgens weer herbouwd. Op de website van het Gelders Archief (www.geldersarchief.nl) vindt u een groot aantal afbeeldingen (kaarten, prenten en foto’s) van het landgoed Beekhuizen.

 

word nu lid